Enklaskerion o deus savet un doare adkempenn a c'hell adtapout 100% eus an aluminiom ha 98% eus al litiom e pilennoù ar c'hirri tredan.
Enklaskerion svedat a lavar o deus savet un doare nevez, efedusoc'h, evit adkempenn pilennoù ar c'hirri tredan.
« Dre ma c'haller ledanaat an doare-se e c'hoantaomp e vo implijet er greanterezh er bloavezhioù da zont », eme penn ar studiadenn Martina Petranikova.
En hidrometalouriezh hengounel e vez teuzet an holl vetaloù e pilennoù ar c'hirri tredan en asidoù anorganek.
Neuze e vez tennet kuit ”impurezhioù” evel an aluminiom hag ar c'houevr ha adkavet e vez metaloù prizius evel ar c'hobalt, an nikel, ar manganezenn hag al litiom.
Daoust ma'z eo bihan ar c'hementad aluminiom ha kouevr a chom, e ranker ober meur a bazenn puraat, ha pep pazenn eus an argerzh a c'hell talvezout ur c'holl a litiom.
Enklaskerion Skol-veur Teknologel Chalmers e Sveden o deus savet un doare da adkempenn a c'hell adtapout 100% eus an aluminiom ha 98% eus al litiom e pilennoù ar c'hirri tredan.
Ennañ e ranker cheñch heuliad an argerzhioù bremañ ha dreist-holl treuzfurmiñ al litiom hag an aluminiom.
Er memes koulz e vez bihanaet ar c'holloù danvezioù kentañ prizius evel an nikel, ar c'hobalt hag ar manganezenn.
« Betek-henn, den ebet n'en deus gallet kavout an doareoù dereat evit implijout asid oksalek evit dispartiañ ur c'hementad ken bras a litiom en ur lemel an holl aluminiom war un dro », eme Leah Rouquette, ur studierez diplomet e Departamant ar Gimiezh hag an Ijinouriezh Kimiek. e skol-veur teknologiezh Chalmers.
"Dre ma vez aluminiom enno an holl baterioù e rankomp bezañ gouest da dennañ anezhañ hep koll metaloù all."
En o labouradeg adkempenn ar pilennoù, Rouquette hag ar penn enklask Petranikova o deus lakaet pilennoù kirri implijet hag o endalc'hadoù flastret en ur c'hapot-moged.
Ar poultr du malet fin a vez teuzet en ul liñvenn organek sklaer anvet asid oksalek, un elfenn glasoc'h a gaver e plant evel ar rabarber hag ar spinach.
Lakaat ar poultr hag al liñvenn en ur benveg heñvel ouzh ur meskaj kegin. Amañ e vez teuzet an aluminiom hag al litiom er pilenn en asid oksalek, o lezel ar metaloù all e stumm kalet.
Ar pazenn ziwezhañ en argerzh eo dispartiañ ar metaloù-se evit tennañ litiom, a c'hell bezañ implijet evit sevel pilennoù nevez.
“Dre ma'z eus perzhioù disheñvel-tre gant ar metaloù-se, ne gredomp ket e vo diaes o dispartiañ.Un doare nevez prometet da adimplijout ar pileroù eo hon doare-ober hag a dalv ar boan ergerzhout pelloc'h, sur a-walc'h,” eme Rouquette.
Skipailh enklask Petranikova en deus tremenet bloavezhioù o kas da benn enklaskoù a-vremañ war adkempenn ar metaloù e pilennoù litiom-ion.
Kemer a ra perzh e raktresoù kenlabour liesseurt gant embregerezhioù a ra war-dro adkempenn pilennoù ar c'hirri tredan. Ur c'hevread eo ar strollad e raktresoù enklask ha diorren bras hag e-touez e merkoù e kaver Volvo ha Northvolt.